Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanı, yasağa uymayan işletmelere uygulanacak ağır yaptırımları ve denetim planını açıkladı.
Ankara’da düzenlenen basın toplantısında konuşan KVKK Başkanı, bugünden itibaren geçerli olmak üzere otellerde artık kimlik fotokopisi alınmayacak kuralının kırmızı çizgileri olduğunu belirtti. Kurum, turizm sezonu boyunca 81 ilde eş zamanlı denetimler gerçekleştirerek veri güvenliği ihlallerine göz açtırmayacak.
Başkan, yaptığı açıklamada 6698 sayılı Kanun’un “Veri Güvenliğine İlişkin Yükümlülükler” maddesini hatırlattı. Otellerin yıllardır süregelen “kimlik fotokopisi alma” alışkanlığının, yasal bir dayanağı olmadığını ve artık suç teşkil ettiğini vurguladı. Yeni dönemde, fotokopi çeken veya tarayıcı ile kimlik görüntüsü alan işletmeler, veri ihlali yapmış sayılarak en üst sınırdan cezalandırılacak.
Milyonluk Cezalar Kapıda
Sektör temsilcilerini ve otel sahiplerini uyaran Başkan, idari para cezalarının caydırıcı nitelikte olduğunu ifade etti. Yeni düzenlemeye direnerek otellerde artık kimlik fotokopisi alınmayacak ilkesini çiğneyen işletmelere, cironun belli bir oranına kadar varan cezalar kesilebilecek. İhlalin boyutu ve tekrarına göre bu rakamların 5 milyon TL seviyesine ulaşması öngörülüyor.
Cezalar neye göre belirleniyor? Cezanın miktarı; ihlalden etkilenen kişi sayısı, verinin hassasiyeti ve işletmenin kusur durumuna göre belirleniyor. Özellikle kimlik fotokopilerini arşivleyen ve bunları siber saldırı sonucu çaldıran otellere “ağır ihmal” gerekçesiyle rekor cezalar uygulanacak.
Denetimler nasıl yapılacak? KVKK uzmanları, “gizli müşteri” kılığında otellere giderek resepsiyon süreçlerini yerinde denetleyecek. Ayrıca vatandaşlardan gelen ihbarlar ve CİMER şikayetleri, denetim mekanizmasının en önemli bilgi kaynağını oluşturacak.
Otellerde artık kimlik fotokopisi alınmayacak ve Veri İmhası
Toplantının en dikkat çeken başlıklarından biri de geçmişe dönük arşivlerin durumu oldu. Başkan, sadece bugünden sonra değil, geçmişte alınan fotokopilerin de derhal imha edilmesi gerektiğini söyledi. Otellerde artık kimlik fotokopisi alınmayacak kararı, fiziksel ve dijital arşivlerin temizlenmesini de zorunlu kılıyor.
İmha etmemenin cezası nedir? Saklama süresi dolan veya yasal dayanağı kalmayan kişisel verileri silmeyen veya yok etmeyenler hakkında, Türk Ceza Kanunu’nun 138. maddesi uyarınca hapis cezası istemiyle dava açılabilecek. Bu durum, konunun sadece idari değil, adli boyutunun da olduğunu gösteriyor.
Aydınlatma metni yeterli mi? Hayır. Bir otelin müşteriye “Aydınlatma Metni” imzalatması, ona kimlik fotokopisi alma hakkı vermez. Açık rıza olsa dahi, hizmetin ifası için gerekli olmayan (ölçülülük ilkesine aykırı) bir veri talep edilemez. Fotokopi, bu “gereklilik” sınırını aşmaktadır.
Kurumun Tavri Net: Taviz Yok
KVKK yönetimi, turizm sektörünün veri işleme kültürünü değiştirmekte kararlı. Eğitim ve uyum süreci için tanınan zamanın dolduğunu belirten yetkililer, artık yaptırım döneminin başladığını ilan etti. Otellerde artık kimlik fotokopisi alınmayacak kuralı, Türkiye’nin veri güvenliği karnesini iyileştirmek için stratejik bir hamle olarak görülüyor.
İşletmeler ne yapmalı? Ceza yememek için tüm personelin eğitilmesi, fotokopi makinelerinin resepsiyondan kaldırılması ve veri envanterinin güncellenmesi gerekiyor. Ayrıca, VERBİS (Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi) kayıtlarının da yeni sürece uygun hale getirilmesi şart.
Sonuç
Devletin en yetkili ağzından yapılan bu açıklamalar, otellerde artık kimlik fotokopisi alınmayacak uygulamasının ne kadar ciddiye alındığını kanıtlıyor. Milyonluk cezalarla karşı karşıya kalmak istemeyen turizmcilerin, eski alışkanlıklarını bir kenara bırakıp KVKK uyumlu yeni sisteme geçmekten başka şansı bulunmuyor.
