ABD Başkanı Donald Trump, Rus petrolü ve doğal gazını satın alan ülkelere yüzde 100’e varan gümrük vergisi uygulanmasını öngören yaptırım yasasını imzaladı. Beyaz Saray’dan gelen bu imza, Moskova’nın savaş ekonomisini doğrudan hedef alan kapsamlı bir adım olarak kayda geçti. Yasa, sadece Rusya’ya değil, İran’ın enerji ve silah sektörlerine de baskı uygulayacak. Böylece Trump yönetimi, iki ayrı cephede ekonomik sıkıştırma stratejisini aynı anda devreye almış oldu. Karar, küresel enerji piyasalarında yeni bir denklemin kapısını araladı.
Temsilciler Meclisi’nde bu hafta başında onaylanan düzenleme, Trump’a kritik bir yetki tanıyor. Buna göre, Rus petrol ve doğal gazını en çok satın alan beş ülkeye yüzde 100’e varan gümrük tarifesi uygulanabilecek. Çin ve Hindistan, bu listede ilk sıralarda yer alıyor. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’nin (CREA) verileri, Çin’in Aralık 2022 ile Ağustos 2026 arasında Rus ham petrol ihracatının yüzde 50’sini aldığını gösteriyor. Hindistan yüzde 37 ile ikinci sırada. Türkiye ve Avrupa Birliği’nin payı ise yüzde 5’er olarak ölçülüyor.
Yasanın resmi adı “2026 Lindsey O Graham Rusya ve İran’a Yaptırım Yasası” olarak belirlendi. 48 sayfalık metin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e ve üst düzey hükümet yetkililerine yönelik yaptırımlar içeriyor. Bankalar ve diğer finans kurumları da kapsam dahilinde. Ayrıca, mevcut yaptırımları delmek için kullanılan Rusya’nın “gölge filosundaki” petrol tankerleri de listeye eklendi. Doğal gaz ihtiyacının yüzde 15’inden azını Rusya’dan karşılayan ülkelere bazı istisnalar tanınıyor.
New York eyaletinden Demokrat Senatör Richard Blumenthal, yasadaki düzenlemeleri “yakıcı yaptırımlar” olarak tanımladı. Blumenthal, bu adımların “Putin’in savaş makinesini boğacağını” söyledi. Yasa, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından başlayan süreçte, Trump yönetiminin Moskova’ya karşı daha sert adımlar atmasını isteyen çevrelerin uzun süredir beklediği bir düzenlemeydi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, tasarının Meclis’te kabul edilmesini memnuniyetle karşıladı.
Zelenski, 17 Eylül’de Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, ABD Temsilciler Meclisi’nin Lindsey Graham’ın yaptırım tasarısını onayladığı gecenin, Ukrayna’ya balistik füzeler, diğer füzeler ve insansız hava araçlarıyla yeni bir Rus saldırısının yaşandığı geceye denk düşmesini anlamlı bulduğunu belirtti. Yasa, Ukrayna’nın ABD’deki en güçlü savunucularından biri olan Senatör Lindsey Graham’ın adını taşıyor. 71 yaşındaki Graham, Kiev’e yaptığı bir geziden döndükten kısa süre sonra, kalp ve damar hastalığı kaynaklı “aort diseksiyonu” nedeniyle 11 Temmuz’da hayatını kaybetmişti.
